Χ é ν ο ς : ο Θεατρικός Μονόλογος

Χ é ν ο ς : ο Θεατρικός Μονόλογος

Advertisements

ο   Χ é ν ο ς _ the Art Project / 30.10.2016- 8.11.2016

Έκθεση Τέχνης:  ο   Χ é ν ο ς

Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2016, 19.00

Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ)

Ερμού 134, 10553, Αθήνα

Ο Σύλλογος Δίκτυο Τέχνης και Δράσης με χαρά παρουσιάζει στην έκθεση «Ο Ξένος» που φιλοξενείται από το κτίριο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, η οποία εγκαινιάζεται την Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2016 και ώρα 19.00 και θα διαρκέσει έως τις 8 Νοεμβρίου.

Το θέμα της έκθεσης είναι εμπνευσμένο από το ομώνυμο βιβλίο του Albert Camus, κατά το οποίο ως «ξένοι» ορίζονται όλοι όσοι φέρουν το αίσθημα της διαφορετικότητας και του αποκλεισμού από το κοινωνικό σύνολο. Ο ΞΕΝΟΣ είναι ο μη τυπικός άνθρωπος που αντιτίθεται στον «φυσιολογικό» και αποδεκτό κοινωνικά τρόπο ζωής.

Η έκθεση Χ é ν ο ς έχει ως στόχο να καταγράψει κοινωνικές ετερότητες που αμφισβητούνται, κατακρίνονται ή περιθωριοποιούνται, καθώς με τον τρόπο που η κοινωνία μας είναι δομημένη δεν αφήνει περιθώριο σε όλους όσους διαφέρουν να υπάρξουν όπως οι ίδιοι πρεσβεύουν.

Στα πλαίσια της έκθεσης 19 καλλιτέχνες καλούνται να προσεγγίσουν την έννοια, όπως  εκείνοι την αντιλαμβάνονται μέσα από ποικιλία μέσων έκφρασης, όπως εγκαταστάσεις, βίντεο και performance.

Έρη Αγρίου , Νίκη Καλοπαίδη, Έλενα Καραγιάννη, Ευαγγελία Καραστέργιου, Ελισσάβετ Κεχαγιά, Γιώτα Κότικα, Παναγιώτα Κορωνιού, Όλγα Μπογδάνου, Οικονόμου Μαρία, Παρασκευή ΠαπαγιάννηΦανή Πανταζίδου, ‘Αντα Πετρανάκη, Μαίρη Ρουσιώτη, Έρη Σκυργιάννη, Σοφία Τερλέγκα, Άγγελος Τζιάρα (Tziara), Κατερίνα Χριστοπούλου , Wild Drawing (WD)

Επιμέλεια Έκθεσης:  Ευτυχία Καλοχαιρέτη, ΜΑ Μουσειολόγος

Ώρες Λειτουργίας:

Δευτέρα – Πέμπτη               9.00-20.00

Παρασκευή                           9.00-21.30

Σάββατο                                19.00-23.00

Κυριακή                                 11.00-14.30

Η performance από την καλλιτέχνη Σοφία Τερλέγκα πραγματοποιείται καθ’ όλη την διάρκεια των εγκαινίων της έκθεσης.

afisa3-1

Ευχαριστούμε θερμά για το Visual την Μαίρη Ρουσιώτη.

Χ é ν ο ς: Το εγχείρημα

Στα πλαίσια της κοινωνικοπολιτικής κατεύθυνσης του δικτύου μας αποφασίστηκε να γίνει μια έκθεση σχετική με τον σκοπό ύπαρξης του. Δεδομένου του γεγονότος ότι ο πυρήνας του δικτύου μας αποτελείται από καλλιτέχνες δεν θα μπορούσαμε να αποκλείσουμε από τις δράσεις μας μια ομαδική έκθεση τέχνης.

Καθ’ αυτόν τον τρόπο επιλέχθηκε να πραγματοποιηθεί μια έκθεση, η οποία ναι μεν θα είχε θέμα σύμφωνο με το έργο του δικτύου, αλλά θα είχε και περαιτέρω κοινωνικές προεκτάσεις.  Το θέμα της έκθεσης είναι εμπνευσμένο από το βιβλίο του Άλμπερτ Καμύ «ο Ξένος». O πρωταγωνιστής του βιβλίου, o Μερσό ένας ασυνήθιστος άνθρωπος που εμφανίζεται εξαιρετικά απαθής σε κάθε τι που του συμβαίνει.  Οταν Μερσό καταλήγει να σκοτώσει έναν άνθρωπο εν θερμώ, τότε συλλαμβάνεται, δικάζεται και εν τέλει καταδικάζεται εις θάνατον. Ωστόσο, το παράδοξο στοιχείο της ιστορίας είναι ότι ο Μερσό δεν καταδικάζεται στην ουσία για την δολοφονία που διέπραξε, αλλά κατά κύριο λόγο για το γεγονός ότι καθόλη την διάρκεια της ζωής του υπήρξε εξαιρετικά απαθής απέναντι σε περιστατικά που του συνέβαιναν. Δηλαδή, σύμφωνα με το βιβλίο «ξένοι» ορίζονται όλοι όσοι φέρουν το αίσθημα της διαφορετικότητας από το κοινωνικό σύνολο.

Ποιοί είναι, όμως, οι ξένοι που αναφέρεται η έκθεση μας;

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες ξένων: οι διακριτοί και οι «κρυφοί» . Στους διακριτούς συγκαταλέγονται  οι πρόσφυγες, οι μετανάστες, άτομα διαφορετικής σεξουαλικότητας, οι τοξικομανείς, τα άτομα με αναπηρία, οι Ρομά, οι οροθετικοί και άλλοι πολλοί. Εντούτοις, υπάρχουν και οι «λιγότερο εμφανείς ξένοι», όπως ο Ξένος του Καμύ, άτομα που απλά δεν εκδηλώνονται όπως ο τυπικός άνθρωπος. Για παραδειγμα, οι γυναίκες που θυσιάζουν τα θέλω τους για να παίξουν κάποιο αποδεκτό κοινωνικό ρόλο που καταλήγει να τις καταπιέζει ή οι άντρες που έχουν εγκλωβιστεί σε συγκεκριμένα στερεότυπα, όπως το πρότυπο του δυνατού άντρα που δεν έχει δικαίωμα να νιώσει ευάλωτος. Με λίγα λόγια, ο Ξένος είναι ο μη τυπικός άνθρωπος που αντιστέκεται ή αναγκάζεται να ακολουθήσει τον κοινωνικά αποδεκτό τρόπο ζωής.

Χρησιμοποιώντας την τέχνη ως ένα εργαλείο κοινωνικής ευαισθητοποίησης η έκθεση αυτή επιχειρεί να θίξει και να καταγράψει τις κοινωνικές ετερότητες που αμφισβητούνται, κατακρίνονται ή περιθωριοποιούνται. Με τον τρόπο που η κοινωνία μας είναι δομημένη δεν αφήνει περιθώριο σε όλους όσους διαφέρουν, να υπάρξουν όπως οι ίδιοι πρεσβεύουν. Η κοινωνία δεν αγκαλιάσει όλες αυτές τις ετερότητες, οι οποίες αποτελούν και την ομορφία της καθώς συνθέτουν ένα πολύχρωμο μωσαϊκό. Αντ’ αυτού τους αφήνει μόνο δύο επιλογές: είτε την επιλογή της περιθωριοποίησης, είτε την επιλογή της της προσαρμογής στα «θέλω» του κοινωνικού καθωσπρεπισμού που προϋποθέτει την αποβολή της διαφορετικότητα τους. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί τελικά τα άτομα προσαρμόζονται στο κοινωνικό σύνολο, αλλά καταλήγουν να αποξενώνονται από τον ίδιο τους τον εαυτό.

Ένας από τους πρωταρχικούς σκοπούς της έκθεσης είναι να επικοινωνήσουμε τα προβλήματα  των «ξένων» για όλους εκείνους που δεν τα γνωρίζουν. Απώτερος στόχος είναι μέσα από τα έργα τέχνης να εμφυσήσουμε στο μη εξοικειωμένο κοινό την «ενσυναίσθηση». Σαφώς και είναι επόμενο κάποιος πολίτης να  δυσφορεί, να ενοχλείται, να φοβάται και να κατακρίνει εύκολα κάποιες περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες που δεν γνωρίζει. Ωστόσο, ακούγοντας τις ιστορίες τους  το πιθανότερο είναι να βάλει τον εαυτό του σε αυτήν την θέση και κατανοήσει το μέγεθος του δράματος που ζουν αυτοί οι άνθρωποι. Συνεπώς, αρχικά θα αντιληφθεί όλους τους λόγους που τον έκαναν να δυσφορεί, θα αποβάλλει τα στερεότυπα που είχε για εκείνες τις ομάδες και θα γίνει πλέον προσφιλής σε αυτές καθώς θα έχει αφουγκραστεί και συνειδητοποίησει τα προβλήματα τους.

Επιπλέον, όπως αναφέρθηκε παραπάνω η έκθεση αυτή δεν θα εγκλωβιστεί στην έννοια του «ξένου» με την στενή έννοια του όρου, αλλά θα διευρύνει τον κύκλο των «ξένων» αναφερόμενη σε ομάδες της κοινωνίας που είναι επίσης περιθωριοποιημένες.  Εκτός, λοιπόν από την φωνή των προφανών ξένων, επιδιώκεται να ακουστούν ομάδες που οι φωνές τους είναι ασθενέστερες. Ατόμων που αφενός φέρουν το βάρος της περιθωριοποίησης, αφετέρου όμως αντιμετωπίζουν μια επιπλέον αδυναμία να εκφραστούν, ακουστούν και να καταχειρώσουν τα δικαιώματα τους.

Επίσης, ως δίκτυο μας ενδιέφερε να επικοινωνήσουμε τις ανθρωπιστικές ιδέες που πρεσβεύουμε σε ευρύτερο κοινό. Έως τώρα την προσφορά του δικτύου την γνωρίζουν κυρίως οι συμμετέχοντες και φορείς με παραπλήσια δράση. Ωστόσο, μας ενδιαφέρει το έργο του δικτύου να γίνει ευρύτερα γνωστό, ούτως ώστε να μας προσεγγίσει μεγαλύτερος αριθμός εθελοντών. Έτσι, θα διευρύνονταν τις δράσεις μας τόσο σε αριθμό συμμετεχόντων, όσο και σε ποικιλία δραστηριοτήτων.

Η τέχνη θεωρείται, όχι αδίκως, ένα οικουμενικό εργαλείο κοινωνικής ευαισθητοποίησης, Συγκεκριμένα, οι καλλιτέχνες  που υπηρετούν τις εικαστικές  τέχνες έχουν την ικανότητα να στρέφουν το κοινωνικό ενδιαφέρον προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Ανέκαθεν οι καλλιτέχνες συνήθιζαν να χρησιμοποιούν την τέχνη ως μέσω για εγείρουν και να προκαλέσουν το ενδιαφέρον για συγκεκριμένα ζητήματα. Στην ιστορία της τέχνης απαντάμε πολλαπλά ανάλογα παραδείγματα, όπως ο Honoré Daumier και ο Francisco Goya.[1] Ο πρώτος αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην κοινωνική εξαθλίωση της τρίτης τάξης, ενώ ο δευτεροαναφερθής έθιξε πολύ πιο σκληρά κοινωνικά θέματα ταμπού έως τότε, όπως η μαγεία, η σχιζοφρένεια, η φρίκη του πολέμου. Δεν θα μπορούσαμε να μην αναφερθούμε σε ένα από τα πιο διάσημα κοινωνικοπολιτικά έργα της υφηλίου, την Γκέρνικα του Πικάσο, που αναφέρεται στον βομβαρδισμό της ομώνυμης πόλης.

Θα ήθελα, όμως, να αναφερθώ και στον όρο «Social Artistry[2] που έχει επινοηθεί για να περιγράψει την αναγνώριση των κοινωνικών θεμάτων μέσα από την χρήση της τέχνης και της καλλιτεχνικής δημιουργίας.[3] Ενώ, συνήθως οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούν τις δημιουργικές τους ικανότητες για να εκφραστούν και να γίνουν αποδεχτοί από τον κόσμο της τέχνης.[3], οι κοινωνικοί καλλιτέχνες δουλεύουν με άτομα ή οργανισμούς ώστε να επιτελέσουν ένα κοινωνικό έργο και να βελτιώσουν τις κοινωνίες που τους περιβάλλουν. [4]

Εν κατακλείδι, το δίκτυο ανθρώπων με μπαλόνια ξεκίνησε με τον αυθορμητισμό, την καλή προαίρεση και την διάθεση προσφοράς στον συνάνθρωπο. Ήδη σε διάστημα λίγων μηνών έχει καταφέρει να διανύσει την δική του πορεία  και να επεκτείνει τις δράσεις του. Έτσι όπως προεκτάθηκαν, ενισχύθηκαν και συστηματικοποιήθηκαν οι  πρωταρχικές δράσεις του δικτύου με τις ευπαθείς ομάδες, ανάλογο είναι και το σκεπτικό που διέπει την εικαστική πολιτική του. Συνεπώς, σκοπός του δικτύου δεν είναι η έκθεση αυτή να αποτελέσει έναν αυτοτελή κύκλο, μια έκθεση που θα οργανωθεί, θα εγκαινιαστεί, θα λειτουργήσει και τελικά θα περατωθεί. Τουναντίον, ευελπιστούμε ότι η έκθεση αυτή να αποτελέσει έναν θεσμό, ο οποίος θα επαναλαμβάνεται κάθε χρονιά θέτοντας καινούργια ζητήματα.

Πηγές:

[1] Colombus Museum of Art, Retrieved on 27/12/2015 from  http://artandsocialissues.cmaohio.org/web-content/pdf/art_social_issues.pdf

[2] Social_artistry (2011),Retrieved on 5/1/2016 from https://en.wikipedia.org/wiki/Social_artistry

[3] Lena & Cornfield, 2008; Simonds, 2013; Throsby & Zednik, 2011

[4] Nick Rabkin writes “more arts graduates end up in education than in any other occupation” (2013)